نقش احساس و حس و حال در موسیقی ایرانی – استاد محسن غلامی

نقش احساس و حس و حال در موسیقی ایرانی

موضوع مهمی هک اغلب هنر مندان و اساتید موسیقی کاملا به ان واقف میباشند نقش  احساس  در یک نوازنده و یا اهنگساز هنگام ابداع یک اثر هنری می باشد که نمی توان این مهم را انکار نومد و تاثیرات ان را در خلق یک ملودی نادیده گرفت.

موسیقی ایرانی و به طور کل موسیقی مشرق زمین تا حدود زیادی مبتنی بر این ویژگی میباشد که همواره نقش بسیار مهمی را ایفا مینماید و تاثیرات مثبت و یا گاه منفی خود را همیشه بر جای می گذارد.یعنی اینکه هنرمند در یک لحظه با توجه به شرایط زمانی و مکانی و حس خود در ایجاد یک ملودی تصمیم می گیرد که در نتیجه اثر ابداع شده تا حدود زیادی از احساسات درونی خالق اثر حکایت می نماید که از این لحاظ میتوان به تفکرات سازی و ….. ان هنرمند نیز اشنا شد.

این اصل مهم در موسیقی ایرانی نسبت به کشور های دیگر از نمود بیشتری بر خوردار می باشد به طوری که بداهه نوازی را اغلب موسیقیدانان ما به طرز بالایی درک میکنند و به عنوان مثال اثاری که از قدیمیان و بزرگان ما به جای مانده “بیشتر انها به صورت بداهه بوده و با توجه به شرایط زمانی و مکانی خاص خود به وجود امده اند.

به همین علت اکثر اثاری که از مدت زمان قبل تا به حال به جا مانده و هنوز هم ماندگاری خود را حفظ نموده اند از این ویژگی مهم بهره مند بوده و احساس و حس خالق ان کاملا از ان اشکار میباشد.

اما در این میان به یک نکته مهم باید اشاره داشت که این اصل مهم “در موسیقی ما دارای نواقصی نیز می باشد که نمیتوان از انها به سادگی عبور نمود و ان این است که حالتها و طرز اجرای دقیق انها را نمی توان به طور دقیق . عینا به خط نت منتقل نمود .یعنی اگر بتوان تا حدودی بعضی از قسمتها را به طور دقیق ویا اندکی دقیق هم نوشت این نوشته ها نمی تواند بیانگر تمامی ظرائف و حالتهای ان ملودی باشد.

علت این امر نیز همان طور که در بالا توضیح داده شد می تواند این باشد که که خلق ملودی در موسیقی ایرانی را باید از طریق شنیدن ان درک نمود تا بشود به تمامی تکنیکها و….ان دست پیدا نمود .در غیر این صورت هر هنرمندی با توجه به توان هنری و احساس درونی خود میتواند به اندیشه های مد نظر خود دست یابد زیرا خط نت از به تصویر کشیدن تمامی ویژگی های یک ملودی و ….. عاجز میباشد.

لذا با توجه به نظرات اکثر اساتید وهنر مندان این مرز و بوم :خط نت تنها وسیله ای برای رسیدن به اهداف بزرگتر می باشد و نت تنها یک راه کوچک هر چند بسیار مثبت را به یک نوازنده نشان میدهد .پس با توجه به کاستیهایی که در خط نوشتاری وجود دارد ئ در قبل نیز به انها اشاره شد نوازندگان عزیز نباید فقط به کتابها اکتفا نمایند و وقت خود را صرفا برای یاد گرفتن ان نوشتها هدر دهند .بلکه باید از اهنا برای یاداوری استفاده شود و صرفا جنبه تکرار ان را در نظر بگیرند.

اینکه بسیاری در این برهه از زمان بیایند و و بگویند که این و یا ان و …..غلط میباشد و اجرای اصل ان با این چیزی که نوشته شده زیاد و یا اندک و یا …….فرق دارد کمی درست به نظر نمی رسد .اگر مواردی که در بالا به ان اشاره شد را در نظر بگیریم و اندکی منطقی فکر نماییم و به طبع سختیهایی که نویسنده ان اثار متحمل میشود را هم به حساب بیاوریم به راحتی میتوان متوجه این اصل شد که این موضوع در موسیقی ما به عنوان یک کمبود(تکنیکی یا ساختاری یا ……)به حساب می اید و در همه سازها به طور یکسان می باشد.

امیدواریم که هنرمندان و نوازنگان صاحب نظر در رشته موسیقی با توجه به همه این مسایل “با همفکری  وهمدلی خود جوی صمیمانه را به وجود اورند تا همگی تلاش خود را برای حل تمامی مشکلات موجود در موسیقی ما را به کار گیرند و به جای ضربه زدن به یکدیگرو ایجاد یک جو ناسالم  ”زمینه های پیشرفت موسیقی ین مرز و بوم را فراهم اورند تا همه جوانان علاقمند به هنر موسیقی فضای مناسبی برای ادامه روند هنری خود پیش رو داشته باشند.

با تشکر  محسن غلامی